Nội dung chính
Nếu bạn đang làm TikTok một cách rất nghiêm túc, ngày nào cũng quay, cũng đăng, cũng học thêm đủ thứ mà tiền thì vẫn chưa thấy đâu, thì bài viết này không phải để trách bạn. Cảm giác hụt hẫng đó là thứ rất nhiều người từng trải qua. Và điều quan trọng cần nói ngay từ đầu là: trong phần lớn trường hợp, vấn đề không nằm ở việc bạn lười, cũng không nằm ở việc bạn kém hơn người khác.
Trạng thái quen thuộc của người mới làm kênh TikTok
Này, tôi nói thật với bạn thế này. Sau nhiều năm làm nghề, tôi để ý thấy gần như ai mới bắt đầu làm kênh TikTok cũng khởi đầu giống hệt nhau. Lúc mới làm, tinh thần lúc nào cũng cao. Hừng hực khí thế, đầy động lực, đầy quyết tâm. Ai cũng có cảm giác là lần này mình sẽ làm tới nơi tới chốn.
Người thì cài lịch đăng đều đặn, người đặt mục tiêu 100 video đầu tiên, người tự bày ra đủ thứ thử thách cho bản thân. Ai cũng chăm. Ai cũng cố nói cho mượt hơn, quay cho ổn hơn. Video này chưa được thì tự nhủ thôi kệ, lần sau làm tốt hơn. Nghe rất quen đúng không.
Trạng thái quen thuộc của người mới làm kênh TikTok
Nhưng trạng thái đó thường không kéo dài lâu. Thường thì năm bữa nửa tháng, người trụ giỏi lắm thì được dăm bảy ngày, mười ngày. Sau đó, hầu hết bắt đầu đuối dần. Niềm tin vào bản thân cạn đi lúc nào không hay. Bắt đầu nghi ngờ đủ thứ. Nghi ngờ cách mình làm, nghi ngờ những gì mình từng tin, thậm chí nghi ngờ luôn cả chính mình.
Rồi tới một ngày, họ quyết định nghỉ đăng video. Ban đầu chỉ nghĩ là nghỉ một hôm cho đỡ mệt. Nhưng có ngày đầu tiên là sẽ có ngày thứ hai, rồi thứ ba. Cứ thế, kênh bị bỏ quên lúc nào không hay.
Còn một nhóm khác thì vẫn cố đăng đều. Công sức vẫn bỏ ra, thời gian vẫn tiêu tốn, nhưng kết quả thì mờ mịt. Không có dòng tiền rõ ràng. Không có tín hiệu nào cho thấy kênh đang đi lên. Video đăng hoài mà chẳng có mấy người theo dõi. Lúc này cảm giác chung chỉ có một từ thôi: hoang mang.
Mệt, nhưng không phải vì làm nhiều. Mệt vì không biết mình đang cố gắng để làm gì. Không có đích đến cụ thể. Càng làm lâu, sự nghi ngờ càng lớn. Nghi ngờ cách làm của mình. Nghi ngờ năng lực của bản thân. Nghi ngờ những người từng hướng dẫn mình. Và nguy hiểm nhất là bắt đầu nghi ngờ luôn cả cơ hội mà trước đây mình từng tin là có thật.
Tôi không muốn bạn rơi vào trạng thái đó. Và đây cũng chính là lý do bài viết này ra đời. Nó không hứa hẹn điều gì màu mè, chỉ giúp bạn xây kênh TikTok theo cách bền hơn, bắt đầu từ nền móng gốc rễ. Để bạn biết rõ mỗi ngày mình đang làm vì điều gì, và làm như thế nào để nỗ lực của mình có cơ hội tạo ra kết quả thật.
Đây là những gì tôi đúc rút sau 5 năm làm việc, hàng chục nghìn video đã quay, đủ va vấp để hiểu người mới đang mắc kẹt ở đâu. Nếu bạn còn đọc tới đây, mình cùng nhau đi tiếp sang bước kế tiếp.
Làm TikTok không ra tiền không phải do bạn ngu hay lười
Này, trước khi bạn đọc tiếp, tôi muốn nói thẳng một điều này cho rõ. Tôi không chấp nhận cái suy nghĩ rằng bạn không ra tiền là vì bạn ngu hay vì bạn lười. Tôi gặp quá nhiều người mang cái suy nghĩ đó rồi, và tôi ghét nó.
Người khác nghĩ bạn ngu, nghĩ bạn lười thì kệ họ. Nhưng bạn tuyệt đối không được tự nghĩ về mình như vậy. Vì sự thật là làm TikTok và kiếm tiền trên đó chẳng liên quan mấy đến chuyện ngu hay lười cả. Trừ khi bạn lười đến mức không làm gì thật, còn lại thì hầu hết đều không phải.
Tôi nói điều này vì tôi đã thấy quá nhiều trường hợp. Có người làm ngày làm đêm, học đủ thứ trên đời, coi cả trăm cả nghìn video hướng dẫn, nhưng tiền thì vẫn không thấy đâu. Điều đó tự nó đã chứng minh một chuyện rồi, là vấn đề không nằm ở chuyện ngu hay lười.
Làm TikTok không ra tiền
Có những người cực kỳ chăm, chăm thật chứ không phải chăm mồm. Quay đều, đăng đều, không bỏ ngày nào. Tôi từng gặp một người đăng hơn 600 video, nhưng tổng số tiền kiếm được đâu đó chỉ khoảng một triệu. Nghe mà lạnh sống lưng. Có người mỗi ngày luyện nói trước camera hàng tiếng đồng hồ, cuối cùng chỉ được cái nói đỡ run hơn chút, còn tiền thì vẫn không có.
Sau một thời gian cố gắng kiểu đó, chuyện gì xảy ra. Họ bắt đầu quay sang trách bản thân. Nghĩ là do mình không đủ duyên, không hợp, thậm chí có người còn đổ cho số phận, nghĩ là chắc mình không có số kiếm tiền trên mạng. Những suy nghĩ này rất tệ, mà cái tệ nhất là nó âm thầm tiêm vào đầu bạn toàn những thứ tiêu cực.
Những thứ tiêu cực đó không làm bạn khá hơn, nó chỉ giết dần động lực của bạn mỗi ngày. Nó làm bạn chán, bạn mệt, bạn không còn muốn cố nữa. Và tôi không bao giờ muốn bạn rơi vào trạng thái đó.
Có một sự thật rất trần trụi mà bạn cần biết. Phần lớn những người làm không ra tiền là vì họ bắt đầu sai. Không phải sai vì quay xấu hay nói dở đâu. Sai ngay từ cái nền móng ban đầu. Giống như xây nhà mà đặt móng lệch, bạn có trát tường đẹp cỡ nào thì sớm muộn cái nhà đó cũng sập.
Làm càng lâu, làm càng nhiều, cái sai đó càng kéo bạn đi xuống. Không phải vì bạn không giỏi, cũng chẳng phải vì bạn không thông minh hay không có tài. Đơn giản là bạn đã đi lệch hướng ngay từ đầu.
Cố gắng nhưng đi lệch hướng ngay từ đầu
Cứ tưởng tượng thế này cho dễ hiểu. Buổi sáng bạn đi chợ, đáng lẽ phải rẽ trái thì bạn lại rẽ phải. Vẫn có thể tới chợ, nhưng đường xa hơn, mệt hơn, dễ tắc đường, thậm chí dễ gặp rắc rối. Đi sai mà biết mình sai còn đỡ. Đi sai mà không biết mình sai mới thật sự nguy hiểm.
Khi không biết mình sai ở đâu, bạn chỉ còn cách quay sang trách bản thân. Trách mình không đủ giỏi, không đủ cố, làm đủ thứ mà vẫn không ra tiền. Rồi tới một ngày, bạn bỏ cuộc trong hoang mang, chán nản, mà vẫn không hiểu vì sao mình thất bại. Đó mới là thứ nguy hiểm nhất.
Trước khi kết thúc phần này, tôi muốn bạn nhớ cho kỹ một câu thôi. Bạn không tệ, bạn không lười, bạn không ngu. Bạn chỉ đơn giản là đang làm sai cách. Mà sai thì sửa được. Nhưng muốn sửa, việc đầu tiên bạn phải làm là ngừng đổ lỗi cho chính mình đã.
Cười nhẹ một cái, rồi mình đi tiếp sang phần sau.
Vì sao ai cũng làm TikTok giống nhau mà vẫn không ra tiền
Có bao giờ bạn tự hỏi vì sao lên TikTok nhìn đâu cũng thấy mọi người làm na ná nhau không. Lướt một vòng là thấy quen mặt liền. Giọng nói giống nhau, cách mở đầu giống nhau, kịch bản giống nhau, thậm chí câu chữ cũng giống nốt.
Thực tế là hầu hết mọi người đang sao chép lẫn nhau. Người này thấy người kia lên view thì bắt chước. Không chỉ bắt chước cho vui, mà còn dạy nhau cách copy kịch bản, copy format, copy phong cách, rồi gọi đó là làm nội dung. Có cả một đống video dạy cách “lấy kịch bản người khác về chỉnh sửa lại cho thành của mình”.
Mọi người đang sao chép lẫn nhau
Nhưng có một chuyện rất oái oăm. Cùng một kịch bản, có người làm lên cả triệu view, có người làm thì chỉ vài trăm lượt xem. Tôi từng trải qua chuyện này rồi. Có video tôi đăng lên kênh của mình, một tuần lên hơn 2 triệu view. Người khác làm y chang, nhiều lắm cũng chỉ được vài trăm view. Chuyện này lặp đi lặp lại ngày này qua tháng khác.
Vậy mà mọi người vẫn tiếp tục dạy nhau copy. Copy kịch bản, copy phong cách, copy cách nói. Tất cả rất rời rạc, rất bản năng và cực kỳ mù mờ. Nhưng điều lạ là đa số lại cảm thấy yên tâm. Vì sao. Vì họ có cảm giác mình đang bận rộn, đang cố gắng, đang không bị tụt lại phía sau số đông.
Nói thẳng ra, đây là một liều thuốc an thần rất mạnh. Chỉ cần hôm nay bạn đăng được một video, dù không ai xem, bạn vẫn có cảm giác là mình đang tiến lên. Cảm giác bận rộn đó giúp người ta bớt sợ, bớt hoang mang, bớt lo mình bị bỏ rơi, bị lạc hậu.
Và rồi, hầu hết mọi người đều bắt đầu TikTok bằng những câu hỏi rất quen. Hôm nay quay gì. Chủ đề hôm nay là gì. Làm video kiểu nào cho giống người khác. Nhưng gần như không ai dừng lại để hỏi những câu quan trọng hơn. Mình xây kênh này để làm gì. Kết quả mình muốn là gì. Kênh này mang lại giá trị gì cho người xem. Mình cần học thêm cái gì để đi đường dài.
Kết quả là gì. Tất cả cùng đi trên một con đường, cùng một cách làm, thậm chí còn kéo nhau đi cho giống nhau. Mà đã đi giống nhau hết thì rất khó có kết quả khác biệt. Video đăng lên chủ yếu để lấp khoảng trống, để bớt sợ, để tự trấn an rằng mình vẫn đang làm gì đó.
Trước khi kết thúc phần này, có một điều rất quan trọng cần nói cho rõ. TikTok không thiếu người chăm. Cũng không thiếu người giỏi, người nói hay. Thứ thiếu nhất là những người biết rõ ngay từ đầu mình xây kênh để làm gì.
Khi mục tiêu mù mờ, kết quả mù mờ là chuyện chắc chắn. Nó giống như một nhóm người mù nắm tay nhau đi qua đường cao tốc, ai cũng tin là đông người thì sẽ an toàn. Nhưng đông không có nghĩa là đúng. Và sai ngay từ đầu thì đi càng lâu, hậu quả càng nặng.
Giờ thì mình sang phần tiếp theo.
Làm cho vui khác hoàn toàn với làm để ra tiền
Để tôi nói bạn nghe thế này. Trong nhiều năm làm TikTok, mục tiêu của tôi rất rõ ràng ngay từ đầu. Tôi lên đây là để kiếm tiền một cách nghiêm túc, không phải thử cho biết, cũng không phải làm cho vui rồi chờ may mắn.
Quan sát đủ lâu, tôi thấy xung quanh mình, từ bạn bè tới học viên, gần như ai cũng rơi vào hai nhóm. Một nhóm làm cho vui. Một nhóm làm để ra tiền. Thực ra còn có một nhóm nữa, nhưng nó cũng nằm trong nhóm làm cho vui, đó là làm thử. Thấy người ta làm thì mình làm theo, ném đá dò đường, thử xem có ăn không.
Nhìn bên ngoài thì mấy nhóm này giống nhau hết. Ai cũng quay video, ai cũng đăng bài. Nhưng bản chất thì khác nhau một trời một vực.
2 nhóm thường gặp
Những người làm cho vui hoặc làm thử thì đơn giản lắm. Thích nói gì thì nói. Hôm nào có cảm xúc thì quay cả chục video. Hôm nào chán thì nghỉ luôn. Nội dung làm theo bản năng, chẳng cần sắp xếp, chẳng cần logic. Video rời rạc, mỗi cái một kiểu, không có mục tiêu rõ ràng. Giờ giấc đăng thì hên xui, thích lúc nào đăng lúc đó.
Còn những người làm ra tiền thì khác hẳn. Mỗi video đăng lên đều phải có lý do để tồn tại. Không phải lý do cho mình, mà là lý do cho người xem. Video này giúp người xem cái gì. Giải quyết vấn đề gì. Có đang phục vụ cho mục tiêu mình đang theo đuổi hay không.
Nói cho dễ hiểu thì trước khi quay, họ luôn phải trả lời được mấy câu hỏi rất khó chịu. Nói cái gì. Nói cho ai. Nói xong thì người ta sẽ làm gì tiếp. Cá nhân tôi, mỗi lần quay video đều phải tự trả lời ít nhất ba câu. Video này đăng lên để làm gì. Người xem nhận được lợi ích gì. Và tôi muốn họ hành động gì sau khi xem xong.
Ngoài kia có rất nhiều người làm một chuyện cực kỳ tréo ngoe. Cách làm thì nửa vời, lửng lơ, không tới đầu tới cuối, nhưng lại ngồi chờ kết quả. Thậm chí còn mong giàu nhanh. Video đăng theo cảm hứng, theo cảm xúc, theo số đông. Nhưng hễ nói tới chuyện phải trau chuốt câu mở đầu, phải có cấu trúc, là bắt đầu than không làm được. Đưa bài hướng dẫn chi tiết thì lại bảo sao dài thế, nói nhanh cho rồi.
Họ không tự tạo động lực cho mình. Họ để cảm xúc bị chi phối hoàn toàn bởi lượt xem và bình luận. Video nhiều view thì vui. Video ít view thì tụt mood. Rồi lại chạy đi xin năng lượng từ người khác. Nhưng xin kiểu đó thì không tồn tại được lâu. Vì sự thật rất phũ là không có tiền thì rất khó đi tiếp.
Trong suốt 5 năm qua, tôi vẫn nói đi nói lại một điều, và tới giờ tôi vẫn tin nó đúng. Một video làm ra phải đảm bảo được ba giá trị. Một là xã hội nhận được giá trị gì đó. Hai là khán giả nhận được lợi ích cụ thể. Ba là bản thân tôi phải kiếm được tiền. Không có tiền thì không có năng lượng để làm tiếp, nói gì thì nói.
TikTok không có lỗi. Lỗi nằm ở chỗ rất nhiều người làm nửa vời nhưng lại kỳ vọng quá lớn. Kỳ vọng sai trên một chuỗi hành động không đúng. Bạn không thể vừa làm cho vui, vừa mong ra tiền, mà không chịu thay đổi cách tiếp cận.
Đây là một con đường dài. Và việc đầu tiên bạn cần làm là trả lời cho rõ một câu hỏi. Bạn làm kênh này để làm cho vui hay để kiếm tiền. Nếu là kiếm tiền thì phải rõ hơn nữa. Kiếm bao nhiêu. Kiếm trong bao lâu. Kiếm bằng cách nào. Kiếm với ai. Kiếm theo mô hình gì. Kiếm được rồi thì dùng vào việc gì.
Đừng đặt mục tiêu mơ hồ kiểu làm kênh để kiếm tiền. Hãy cụ thể ra. Ví dụ làm kênh để bán 1.000 cái bánh chưng cho mẹ dịp Tết. Làm kênh để kiếm 500 nghìn mỗi tháng nuôi con. Mục tiêu càng rõ thì đường đi càng đỡ mệt.
Tôi tin là bạn sẽ làm được. Không phải vì bạn giỏi hơn ai, mà vì bạn không hề ngu hay lười. Chỉ là trước giờ chưa có ai chỉ cho bạn một con đường đi cho tử tế mà thôi.
Giờ mình sang phần tiếp theo.
Dừng lại và hỏi thẳng: bạn xây kênh này để làm gì
Này, tôi nói thật nhé. Dù bây giờ bạn đang lao đi như điên, ngày nào cũng quay cũng đăng, cũng cắm đầu chạy trên cái đường đua xây kênh TikTok, thì đến một lúc nào đó bạn cũng buộc phải dừng lại. Không dừng là toang. Dừng lại để hỏi một câu cho đàng hoàng: mình xây cái kênh này để làm gì.
Không phải xây kênh để chạy trốn. Không phải xây kênh để tự ru mình là mình đang bận rộn. Và càng không phải xây kênh chỉ để sau này có ai hỏi thì còn có cái mà nói là ngày xưa tôi cũng từng làm TikTok.
Nghe thì buồn cười, nhưng tôi gặp ngoài đời nhiều lắm rồi. Có người xây kênh chỉ để chuẩn bị sẵn một cái cớ. Lỡ sau này con cháu hỏi sao đời mình không khá lên, thì còn nói được một câu cho đỡ ngượng là ngày xưa tao cũng làm kênh, nhưng số tao không tới. Nghe xong mà thấy chua.
Bạn phải hỏi cho rõ. Xây được cái kênh này thì nó giúp bạn đạt được mục tiêu gì trong cuộc sống. Là thêm tiền mỗi tháng thì thêm bao nhiêu. Là bán hàng thì bán món gì, bán bao nhiêu, bán cho ai, bán bằng cách nào. Là nuôi gia đình thì nuôi trong bao lâu, bằng nguồn tiền nào. Là thoát khỏi một công việc đang chán thì thoát khi nào.
3 vấn đề cần làm rõ trước khi xây kênh
Có người xây kênh để dự phòng cho kế hoạch nghỉ việc. Có người xây kênh để phục vụ thăng tiến trong công việc. Có người xây kênh để đi xin việc chỗ khác cho dễ. Những mục tiêu đó đều hợp lý. Nhưng phải nói ra cho rõ.
Nếu bạn không trả lời được những câu hỏi kiểu đó, tôi nói thật, lúc này đăng video chỉ là tự hành mình. Thà đi làm việc khác còn có ích hơn.
Sự thật là rất nhiều người cố tình né mấy câu hỏi này. Vì trả lời rồi thì phải chấp nhận một khả năng rất khó nuốt, đó là mình đang làm sai. Giống như nhiều công ty dòng tiền đã đỏ lè rồi nhưng vẫn không dám đóng cửa, vì đóng lại là phải thừa nhận ngày xưa mình quyết định sai.
Tôi không khuyên bạn điều gì cao siêu. Tôi cũng không có tư cách khuyên ai cả. Tôi chỉ nói từ kinh nghiệm của mình thôi. Không cần học thêm kỹ thuật. Không cần quay đẹp hơn. Không cần làm mấy thứ nghe cho oai. Việc quan trọng nhất lúc này là dừng lại và trả lời cho xong một câu hỏi: bạn làm kênh này để đạt được mục tiêu gì.
Mục tiêu càng rõ thì đường đi càng dễ. Mục tiêu mơ hồ thì rất khó thành hiện thực.
Chúc bạn đủ tỉnh táo để chọn cho mình một mục tiêu rõ ràng mà đi tiếp. Vì tôi tin là bạn xứng đáng có một cuộc sống tốt hơn. Mỉm cười một cái rồi đi tiếp nhé.
Chốt lại một điều trước khi bạn quay tiếp
Này bạn ơi, giờ này chắc cũng muộn lắm rồi. Có thể là một giờ sáng, có thể là hơn. Chỉ còn vài dòng nữa thôi là khép lại bài viết này, nên tôi muốn nói với bạn một điều cho đàng hoàng.
Tôi mong là sau khi đọc xong, bạn sẽ tự tìm cho mình một mục tiêu rõ ràng để đi tiếp trên con đường xây kênh bán hàng, kiếm tiền. Nếu bạn và gia đình bạn vốn đã có nền tảng vững, có tiền, có của, có nhiều đòn bẩy trong tay, thì thật ra kênh TikTok hỏng cũng không phải chuyện quá to tát. Dừng lại, rẽ hướng khác, vẫn sống ổn.
Nhưng nếu bạn giống như tôi. Đi lên từ hai bàn tay trắng. Không có gì ngoài ý chí và một cái khát khao muốn đổi đời, thì bạn không có quyền làm mơ hồ. Bạn càng không có quyền bắt đầu mỗi video bằng những suy nghĩ vô định.
3 điều cần biết trước khi quay video
Nếu mục tiêu của bạn là tiền, thì phải nói cho rõ. Là bao nhiêu tiền. Từ nguồn nào. Bán sản phẩm gì. Bán cho ai. Bán ra sao. Mọi thứ phải rõ ràng. Không rõ là chết dần chết mòn.
Bắt đầu kênh bằng suy nghĩ mù mờ rất nguy hiểm. Nó không làm bạn ngã ngay, nhưng nó khiến bạn lang thang từ ngày này qua tháng khác. Nó bào mòn năng lượng của bạn từng chút một. Rồi tới một ngày, bạn bắt đầu chán chính mình. Nghi ngờ năng lực bản thân. Nghi ngờ mọi cơ hội người khác đưa tới. Lúc nào cũng nghĩ mình không đủ giỏi, không đủ tốt.
Tôi tin là nhiều năm nữa, TikTok vẫn còn đó. Đây là một nền tảng lớn, không dễ gì biến mất. Nhưng cơ hội không dành cho người làm đại khái. Nó chỉ dành cho người biết mình đang đi đâu.
Nên trước khi bạn quay thêm một video nữa, hãy dừng lại một chút. Chỉ để trả lời cho xong một câu thôi. Bạn làm kênh này để làm gì. Trả lời được rồi, hãy quay tiếp. Không thì đừng tự hành mình nữa.
Ngủ đi. Nghĩ cho kỹ. Rồi mai làm lại cho đàng hoàng.
