Nội dung chính
Có một trạng thái rất quen với những người đang làm TikTok mà ít ai nói ra thành lời. Bạn quay đều, đăng đều, học đủ thứ, không bỏ cuộc, không lười biếng, nhưng mỗi lần dừng lại nhìn tổng thể thì mọi thứ vẫn đứng yên. View có thể lên xuống, follow có thể tăng, nhưng tiền thì không thấy đâu, và trong đầu bắt đầu xuất hiện những câu hỏi rất nặng nề như hay là mình không hợp, hay là mình kém thật, hay là mình thiếu duyên. Nếu bạn đang ở trong trạng thái đó, tôi muốn nói thẳng ngay từ đầu một điều để gỡ tội cho bạn: vấn đề không nằm ở chỗ bạn chưa đủ cố gắng, mà nằm ở chỗ bạn đang cố gắng vào những thứ không tạo ra kết quả. Bài viết này không nhằm khuyên bạn phải làm nhiều hơn, mà giúp bạn hiểu vì sao mình làm rất chăm mà vẫn lẹt đẹt, để từ đó dừng việc tự trách và bắt đầu làm đúng ngay từ gốc.
Bạn đang rất bận, nhưng không đi lên
Nói thẳng với nhau một lần cho đỡ mất thời gian nhé. Rất có thể bạn đang mắc kẹt trong một cái vòng lặp y như mấy con chuột cảnh chạy trong cái lồng sắt. Ngày nào cũng chạy, chạy từ sáng đến tối, chạy từ hôm nay qua hôm khác, nhìn thì có vẻ rất năng động, rất chăm chỉ, nhưng cái lồng vẫn là cái lồng, chạy bao nhiêu cũng không ra được ngoài. Cuối cùng thì hoặc là mệt lả, hoặc là bị vứt đi lúc nào không hay.
Vòng lặp của bạn bây giờ cũng chẳng khác gì vậy. Ngày nào bạn cũng quay video, đăng không sót ngày nào, thậm chí có hôm còn đăng vài cái một lúc. Chưa đủ, bạn còn livestream mấy tiếng liền, vừa làm vừa lo vừa căng. Thấy ai chia sẻ mẹo hay là bạn lưu lại ngay, thấy ai nói cách edit mới là bạn học theo liền, thấy trend nào có vẻ hợp là nhảy vào làm thử. Lịch kín mít, đầu lúc nào cũng căng, ăn cũng nghĩ đến TikTok, ngủ cũng nghĩ đến TikTok. Từ ngày bắt đầu làm TikTok, cuộc sống của bạn không hề nhẹ hơn, thậm chí còn rối hơn trước.
Nhưng đến cuối tuần, cuối tháng, khi bạn thử tự hỏi mình một câu rất đơn giản thôi: “Kết quả cụ thể của mình là gì?”, thì bạn bắt đầu lúng túng. Bạn không nói được một con số rõ ràng. Bạn không chỉ ra được mình đã tiến thêm được bao nhiêu bước. Bạn cũng không chắc là mình đang đi lên, hay chỉ đang chạy vòng vòng từ ngày này qua tháng khác.
Và nếu lúc đó bạn đủ can đảm nhìn thẳng vào sự thật, bạn sẽ thấy một điều khá đau nhưng rất quan trọng. Bạn không hề thiếu hành động. Bạn không hề lười. Bạn không thiếu chăm chỉ. Thứ bạn thiếu là sự phát triển. Nói cho đúng hơn, cuộc sống của bạn đang đầy ắp bận rộn, nhưng chẳng tiến lên chút nào. Đây là trạng thái cực kỳ nguy hiểm, vì nó khiến bạn mệt mà không giàu hơn, bận mà không khá hơn.
Sở dĩ tôi nói đến chuyện bạn không dám nhìn thẳng vào sự thật, là vì hầu hết những người ngoài kia đều rất khó chấp nhận việc mình đang làm sai. Nó giống hệt như nhiều cửa hàng, nhiều doanh nghiệp lỗ từ ngày này qua tháng khác nhưng không dám thừa nhận rằng kế hoạch ban đầu của mình có vấn đề. Họ cứ gồng lỗ, cứ duy trì, không phải để tìm ra giải pháp, mà chỉ để chạy trốn cái cảm giác choáng váng khi nhận ra rằng mình đã đi sai đường.
Nếu phải dùng một câu ngắn gọn để mô tả đúng trạng thái của bạn lúc này, thì có lẽ chỉ cần thế này thôi: tôi đang rất bận, nhưng tôi không đi lên. Bạn nghĩ sao khi đọc đến đây? Trong đầu bạn đang hiện ra điều gì? Dù câu trả lời của bạn là gì đi nữa, thì phần tiếp theo của bài viết này sẽ bắt đầu gỡ từng nút một. Bây giờ, mời bạn đi tiếp.
Đừng tự dán cho mình cái nhãn “tôi ngu”
Nói thẳng với bạn thế này cho nhanh. Tôi cực kỳ ghét cái câu“em ngu lắm”, và tôi càng ghét hơn khi chính bạn là người nói câu đó với bản thân mình. Người khác có thể chê bạn ngu, chê bạn khờ, chê bạn vô dụng, chuyện đó bạn không kiểm soát được. Nhưng có một điều bắt buộc bạn phải nhớ: bạn không được phép tin những lời đó. Thậm chí, bạn phải tránh xa mấy cái suy nghĩ ấy như người ta từng tránh bệnh dịch ngày xưa, vì nó nguy hiểm hơn bạn tưởng rất nhiều.
Khi làm mãi không ra kết quả, phản xạ đầu tiên của rất nhiều người không phải là nhìn lại cách làm, mà là quay về chửi chính mình. Trách thân, trách phận, rồi bắt đầu tự dán lên người mình những cái nhãn nghe vừa đau vừa độc: tôi ngu, tôi vô dụng, tôi không có duyên. Có người còn đi xa hơn nữa, tin rằng mình không làm được TikTok vì không gặp may, vì không chọn đúng ngày, vì thiếu vận. Mấy niềm tin này cực kỳ nguy hiểm, vì nó không chỉ làm bạn nản, mà nó giết thẳng tay mọi ước mơ, mọi khát khao của bạn trong tương lai. Khi bạn đã tin rằng mình là kẻ vô dụng, tin rằng mình không có duyên, tin rằng phải chờ may mắn thì mới làm được, thì không chỉ cơ hội này trôi qua, mà những cơ hội sau bạn cũng sẽ tự tay gạt bỏ hết.
Thậm chí, có những người còn quay sang đổ lỗi cho hoàn cảnh, cho bố mẹ, cho việc ngày xưa không được học hành đầy đủ nên bây giờ không bằng người khác. Những suy nghĩ đó làm nội tâm bạn tổn thương ghê gớm, và tôi nói những điều này không phải cho vui. Trong hơn 5 năm qua, tôi đã gặp hàng nghìn người mắc đúng những lỗi như vậy, lặp đi lặp lại, và tự hủy mình từng chút một.
Bây giờ bạn thử dừng lại một chút và nhìn cho thật kỹ xem. Mấy cái nhãn mà bạn tự dán cho mình đó, thật ra không đứng vững. Nếu bạn ngu thật, bạn đã không ngồi học hết khóa này đến khóa khác. Nếu bạn ngu thật, bạn đã không đọc hết bài viết này đến bài viết kia, không mày mò từng chút một để làm ra những video đầu tiên. Nếu bạn lười, bạn đã không quay đều, đăng đều, thậm chí có lúc còn làm nhiều hơn rất nhiều người khác. Và nếu bạn thật sự không hợp với TikTok, thì có lẽ bạn đã bỏ cuộc từ lâu rồi, chứ không phải vẫn còn ngồi đây đọc từng dòng chữ này.
Vấn đề không nằm ở con người bạn. Nó nằm ở cách bạn đang tham gia cuộc chơi này. Bạn bước vào thế giới của những người xây kênh, một cuộc chơi mà từ bé đến giờ bạn chưa từng được dạy, chưa từng được chuẩn bị, nhưng lại bắt đầu với một cách chơi sai hoàn toàn. Bạn cố gắng trong một hệ sai, dùng những tiêu chí sai để đánh giá chính mình, rồi quay lại trách móc, dằn vặt bản thân khi kết quả không như mong muốn.
Khi bạn hiểu được điều này, một cái nút rất lớn trong đầu sẽ bắt đầu được tháo ra. Bạn không còn tin rằng mình hỏng, mình ngu nữa. Chỉ đơn giản là bạn đang làm sai cách, sai từ điểm xuất phát. Và chỉ khi bạn dám gỡ cái nhãn “tôi ngu”, “tôi kém” xuống, bạn mới đủ bình tĩnh để nhìn thẳng vào hệ thống mình đang dùng, thay vì vừa làm vừa tự hành hạ bản thân.
Trách móc không sửa được gì. Dằn vặt cũng không giúp bạn đi lên. Cách duy nhất để tiến về phía trước là dừng lại, xây lại một niềm tin mới: bạn xứng đáng có một cuộc sống tốt hơn, giàu có hơn, và bình an hơn. Đừng tự tàn ác với chính mình bằng những cái nhãn sai lầm nữa. Cười nhẹ một cái, và đi tiếp. Phần tiếp theo sẽ bắt đầu từ đây.
Chăm chỉ kiểu phản xạ chỉ làm bạn bận hơn, không giàu hơn
Này bạn, chắc bạn đã từng nghe mấy câu kiểu như: nếu chăm chỉ mà giàu thì con trâu giàu nhất, nếu chăm chỉ mà giàu thì nông dân hay công nhân nhà máy đã là đại gia từ lâu rồi. Mấy câu đó không phải để chê bai ai hết, mà để nói một sự thật rất thẳng: chăm chỉ tự thân nó không tạo ra tiền. Chăm chỉ đúng cách mới tạo ra tiền. Còn cái kiểu chăm chỉ mà rất nhiều người đang làm bây giờ, thực ra là chăm theo phản xạ.
Chăm theo phản xạ là sao? Thấy người ta quay video thì mình cũng quay. Thấy người ta livestream thì mình cũng bật live. Thấy ai học edit, học kịch bản, học trend gì là mình lao vào học hết. Tất cả mấy hành động đó không xuất phát từ một hướng đi rõ ràng, mà xuất phát từ mấy cảm xúc rất quen: sợ tụt lại phía sau, sợ mình chậm hơn người khác, sợ bỏ lỡ cơ hội, hoặc đơn giản là muốn người khác nhìn vào thấy mình cũng đang cố gắng. Nghe thì hơi khó chịu, nhưng có một sự thật là rất nhiều người đăng video liên tục chỉ để được người khác công nhận là mình chăm, mình chịu làm.
Cái kiểu chăm này giống y như uống thuốc giảm đau hay thuốc an thần. Nó làm bạn thấy yên tâm tạm thời vì mình đang bận rộn, nhưng nó không chữa được gốc rễ. Nhìn bên ngoài thì rất siêng, rất năng nổ, nhưng bên trong thì rối như tơ vò. Hôm nay quay video này vì nghe nói nó hiệu quả, mai lại đổi kiểu khác vì nghe bảo dễ lên view. Tuần này học edit, tuần sau học kịch bản, tuần nữa lại chuyển sang livestream. Càng chăm thì càng loạn, càng làm thì càng mất phương hướng.
Đáng lẽ chăm chỉ phải tạo ra tiền, nhưng trong trường hợp này, chăm chỉ lại không tạo ra tiền, mà còn làm bạn lệch hướng. Thứ duy nhất tăng lên là số việc phải làm và số giờ bạn phải bỏ ra. Còn kết quả thì đứng yên, thậm chí còn tụt đi nếu bạn dồn quá nhiều thời gian, công sức và cảm xúc vào đây, làm ảnh hưởng đến những phần khác của cuộc sống. Nhìn tổng thể thì tưởng là mình đang tốt hơn, nhưng thực ra không phải vậy.
Tôi nhắc lại cho rõ: chăm chỉ không có tội. Chăm chỉ theo bản năng mới là vấn đề. Chăm chỉ theo tư duy tinh gọn là một kiểu hoàn toàn khác. Ở đó, mỗi hành động đều có lý do tồn tại. Bạn không quay video cho có, mà quay để phục vụ một điểm cụ thể trong hệ thống kiếm tiền của bạn. Bạn không đăng cho đủ số lượng, càng không đăng để được khen, mà đăng để kiểm tra một mục tiêu rõ ràng: người xem có hiểu không, có tin không, họ sẽ phản hồi điều gì.
Mỗi ngày, mỗi tuần đều có mục tiêu cụ thể để bạn nhìn lại xem mình có tiến lên hay không. Không mơ hồ, không đặt cho oai. Sau nhiều năm làm việc và thử đủ kiểu sai, tôi mới gom lại được một cách làm gọi là xây kênh tinh gọn: làm ít hơn, nhưng có hướng; không cần đội nhóm, không cần thiết bị xịn; một người vẫn có thể xây được kênh có nội dung, có dòng tiền, mà không kiệt sức.
Thứ tôi muốn nói với bạn ở đây rất đơn giản: bạn cần một hướng đi cụ thể. Có một câu tôi hay nói với bạn bè mình là: hãy là người dùng TikTok, đừng để TikTok dùng bạn. Đừng dùng số lượng video hay số giờ làm việc để tự trấn an tinh thần nữa. Số lượng không nói lên điều gì nếu nó không dẫn bạn đến một cái đích rõ ràng.
Vậy nên, từ bây giờ, đừng chăm chỉ trong vô định. Trước khi làm bất kỳ thứ gì, hãy hỏi mình một câu: việc này để làm gì, phục vụ mục tiêu nào. Khi có mục tiêu rồi, hành động của bạn mới bắt đầu có ý nghĩa. Nào, mình đi tiếp sang phần tiếp theo.
Bạn không thiếu động lực, bạn đang đi mà không có bản đồ
Này bạn, phần này hơi khó hiểu một chút, nhưng bạn cần cố đọc chậm lại. Không phải vì tôi muốn làm màu, mà vì bạn xứng đáng có một cuộc sống tốt hơn cái cảnh bận rộn mà chẳng đi tới đâu. Sau hơn 5 năm quay hàng ngàn video, tôi dám chắc một điều thế này: phần lớn những người làm TikTok không ra được kết quả đủ lớn không phải vì họ lười hay thiếu động lực. Ngược lại, họ thường rất chăm, rất máu, rất nhiều năng lượng. Vấn đề nằm ở chỗ họ đang đi mà không hề biết mình đi đâu.
Nó giống hệt như cảnh bịt mắt rồi bước ra đường cao tốc, vừa đi vừa cầu mong không có chiếc xe nào tông trúng. Hoặc dễ hình dung hơn, đó là cảnh bịt mắt đi trong một cái hầm tối. Không biết đích đến ở đâu, không có bản đồ, không biết rẽ hướng nào. Mà đã không có bản đồ thì rẽ trái hay rẽ phải nhìn cũng thấy giống nhau, làm cái gì cũng có vẻ hợp lý, cũng có vẻ đúng. Nhưng cuối cùng thì vẫn không tới đích, vẫn chẳng có kết quả gì trong tay.
Bản đồ ở đây không phải là thứ gì to tát như bạn hay tưởng. Nó đơn giản hơn rất nhiều. Nó chỉ cần trả lời được ba câu hỏi cực kỳ cơ bản nhưng sống còn. Câu thứ nhất, mình đang đi đến đâu, tức là đích cuối cùng của mình là gì. Câu thứ hai, tiền sẽ về bằng đường nào, cụ thể là mình kiếm tiền từ đâu, từ ai, và bằng cách nào. Câu thứ ba, mỗi video mình đăng lên đang làm nhiệm vụ gì trong cả chuỗi đó, nó giúp người xem biết mình là ai, tin mình, hay là móc ví ra mua.
Nếu bạn không trả lời được ba câu hỏi này, thì nói thẳng luôn, bạn đang làm nội dung trong mù mờ. Bạn không biết ngày mai mình sẽ ra sao, cũng chẳng biết mình đang thất bại hay chỉ là chưa tới lúc. Rất nhiều người bây giờ quay video theo kiểu tiện đâu làm đó. Hôm nay nói chuyện này vì thấy hay, mai nhảy sang chuyện khác vì nghe bảo dễ lên view. Nhưng khi hỏi sâu hơn một chút là “bạn đang bán cái gì”, thì họ bắt đầu ậm ừ, né tránh, không trả lời được.
Nguy hiểm hơn nữa là có những người nghĩ rất tệ: thôi thì cứ có kênh đã, có kênh rồi kiểu gì cũng ra tiền. Có người còn sẵn sàng đánh đổi hình ảnh, ăn mặc phản cảm, làm trò lố, thậm chí gây hại cho người khác chỉ để lấy sự nổi tiếng. Họ rất bận, nhưng nội dung của họ không thể nào dẫn tới hành động mua, vì ngay từ đầu chính họ cũng không biết mình đang dẫn người xem đi đâu. Cảm giác chẳng khác gì hai người mù dắt nhau băng qua đường cao tốc.
Nói cho dễ hiểu thế này: nếu bạn không biết mình đang bán cái gì, thì nội dung của bạn không thể chốt được ai cả. Nếu bạn không biết tiền của mình đến từ đâu, thì mỗi video bạn đăng lên chỉ là một lần cầu may. Hôm nay hên thì có view, mai thì chìm nghỉm. Nhưng dù thế nào đi nữa, nó cũng không tạo ra được một dòng tiền ổn định. Bạn đang chờ may mắn, chứ không phải đang xây một hệ thống.
Đến đoạn này, tôi muốn bạn hiểu cho rõ một điều: bạn không thiếu động lực. Nếu thiếu, bạn đã không làm tới đây. Bạn cũng không thiếu nỗ lực, vì nếu thiếu, bạn đã bỏ cuộc từ lâu rồi. Thứ bạn đang thiếu là một tấm bản đồ kiếm tiền rõ ràng, để biết mình đang đi đâu, đi bằng con đường nào, và mỗi bước mình đi có ý nghĩa gì.
Hãy hình dung thế này cho dễ. Bạn đang bị bịt mắt đi trong một cái hầm tối. Đùng một cái, khăn bị tháo ra, đèn bật sáng choang. Bạn nhìn thấy lối đi, thấy chỗ nào cần tránh để không bị rắn cắn, chỗ nào đừng dẫm kẻo bẩn giày, chỗ nào là đường cụt. Cuối hầm có kho báu, và bạn biết chắc mình đang tiến gần hơn từng bước. Khi có bản đồ, mọi thứ sáng ra rất nhanh.
Phần tiếp theo sẽ bắt đầu từ đây. Đi tiếp nhé. Cười nhẹ một cái cho đỡ căng, rồi chúng ta cùng nhau tiếp tục.
Năm điểm kẹt đang âm thầm giết công sức của bạn
Này bạn, đến đoạn này thì mình cần nói chuyện với nhau cho thẳng thắn, dũng cảm và có trách nhiệm một chút. Vì thật lòng mà nói, chúng ta không thể tiếp tục tự lừa dối chính mình thêm nữa. Tôi gặp rất nhiều người trong suốt mấy năm qua, họ làm hoài không ra kết quả nhưng không dám nhìn thẳng vào sự thật đó. Thậm chí, có người còn tự ái khi ai đó hỏi về kết quả, hoặc khi chính họ buộc phải nhìn lại những gì mình đã làm. Cái tự ái đó không giúp được gì, nó chỉ giữ bạn mắc kẹt lâu hơn thôi.
Sự thật là phần lớn những người làm mà không ra kết quả không kẹt ở mấy thứ cao siêu đâu. Họ kẹt đúng vài chỗ rất căn bản. Và chỉ cần kẹt một vài điểm thôi là toàn bộ công sức, thời gian, tiền bạc, cảm xúc của bạn coi như đổ xuống sông xuống biển.
Điểm kẹt đầu tiên là bạn không xác định rõ mình đang bán cái gì. Bạn quay đủ thứ trên đời, nói đủ chuyện, chia sẻ đủ góc nhìn. Nhưng khi có người hỏi thẳng “rồi cuối cùng bạn bán cái gì?”, bạn trả lời rất mơ hồ. Lúc thì nói là chia sẻ giá trị, lúc thì bảo là xây thương hiệu cá nhân, lúc lại nói thôi cứ có kênh đã rồi tính sau, hoặc là tôi chưa nghĩ tới. Bạn cứ lòng vòng như vậy mà không có một điểm neo, một câu trả lời rõ ràng. Không biết mình mang cái gì ra chợ thì làm sao bán được. Bạn không rõ mình làm gì, thì đừng hỏi vì sao khách hàng không mua.
Điểm kẹt thứ hai là bạn không xác định được người mua của mình là ai. Có một khái niệm rất quan trọng gọi là chân dung khách hàng, nhưng rất nhiều người xem nhẹ chuyện này. Tôi từng hướng dẫn một học viên mất hơn ba tháng rưỡi mà vẫn không chịu làm rõ chân dung khách hàng, không phải vì nó khó, mà vì anh ta nghĩ việc đó không quan trọng. Tôi đã nói đi nói lại rất nhiều lần một câu: hãy tìm sản phẩm cho khách hàng, đừng tìm khách hàng cho sản phẩm. Nhưng đa số vẫn bỏ qua. Khi bạn không rõ mình đang nói với ai, thì người mới nghe không hiểu, người có kinh nghiệm thì thấy nhạt, người cần mua thì không thấy mình trong câu chuyện của bạn. Thông điệp loãng, nội dung loạn, thậm chí thuật toán của TikTok cũng không biết phân phối video của bạn cho ai.
Điểm kẹt thứ ba là nội dung của bạn không dẫn đến hành động tiếp theo. Bạn nói xong là hết, chia sẻ xong là thôi. Không có tuyến nội dung, không có bước tiếp nối. Mỗi video là một nỗ lực rời rạc, không liên kết với nhau. Người xem xem xong cũng chẳng biết nên nhắn tin, nên tìm hiểu thêm hay là bỏ qua. Nội dung chỉ dừng lại ở mức xem cho biết, chứ không mở ra một con đường. Lâu dần, kênh của bạn giống một cái bảng tin hơn là một lối đi dẫn tới mua.
Điểm kẹt thứ tư là bạn làm quá nhiều thứ cùng lúc mà không có ưu tiên. Hôm nay quay video, mai livestream, mốt viết bài, rồi lại đi học thêm đủ thứ khác. Thứ gì cũng đụng một chút, thứ gì cũng làm một chút, nhưng không có cái gì đủ sâu để tạo ra kết quả. Năng lượng, thời gian, công sức bị xé nhỏ ra. Thà rằng bạn chọn một thứ thôi để làm cho tới nơi tới chốn. Chỉ video cũng được, chỉ livestream cũng được, hoặc chỉ một chủ đề rất nhỏ cũng được. Lan man là chết.
Điểm kẹt thứ năm là bạn không đo lường hoặc đo sai chỉ số. Bạn nhìn tim, nhìn view, nhìn follow rồi chơi trò lên xuống cảm xúc với chính mình. View cao thì mừng, view thấp thì nản. Bạn để nền tảng kéo cảm xúc của bạn đi, trong khi bạn không hề biết cao hay thấp là so với cái gì. Bạn không so với chính mình của tuần trước, không so với nỗ lực thật sự, mà lại đi so với những người đã làm hàng nghìn video, làm mấy năm trời rồi. So như vậy thì chỉ có thấy mình thua kém suốt đời.
Nếu đọc đến đây mà bạn thấy mình dính một hoặc vài điểm kẹt, thì đó không phải là tin xấu. Thật ra, tôi cho rằng đó là tin rất tốt. Vì toàn bộ khóa học xây kênh tinh gọn được tạo ra chỉ để làm một việc: gỡ từng điểm kẹt này, theo đúng thứ tự, không nhảy cóc, không làm cho mọi thứ rối thêm.
Điểm quan trọng nhất của phần này không phải là bạn thấy mình kém hay không kém. Mà là bạn đã gọi tên được vấn đề của mình. Bạn trả lời được những câu rất quan trọng: tôi đang kẹt ở đâu, vì sao tôi bị kẹt, và tôi cần làm gì để thoát ra. Đó chính là giá trị của sự sáng tỏ. Từ đây trở đi, bạn không còn mò mẫm trong cái hầm tối với sự hoang mang và sợ hãi nữa. Và đó là điều lớn nhất mà tôi muốn mang đến cho bạn ở phần này. Giờ thì đi tiếp nhé.
Kênh to chưa chắc nuôi được ai, kênh nhỏ vẫn ra tiền đều
Nói gọn thế này cho dễ hiểu. Tôi từng có một kênh gần 70.000 người theo dõi. Con số mà nhiều người mơ ước. Nhưng tôi nói thẳng: kênh đó không nuôi được tôi. Vì lúc đó tôi xây kênh để nổi, để được công nhận, chứ không xây kênh để kiếm tiền. Follow có, nhưng tiền thì không.
Tôi từng thấy kênh hơn 1 triệu người theo dõi vẫn phải bỏ vì không ai mua hàng. Có người từng lên tới vài trăm nghìn follow, cuối cùng vẫn xóa kênh vì không tạo ra dòng tiền. Đặt một câu hỏi rất đơn giản thôi: kênh này đang nuôi sống ai? Câu trả lời thường là… không ai cả. Không sản phẩm rõ ràng, không dịch vụ cụ thể, view lên thì vui, view xuống thì buồn, còn tiền thì phần lớn là không có.
Ngược lại, tôi biết những kênh rất nhỏ. Có kênh chỉ hơn 1.000 follow nhưng bán được vài tỷ doanh số mỗi tháng. Có học viên của tôi làm 3 năm mới hơn 30.000 follow, nhưng doanh thu hàng tháng tính bằng tiền tỷ. Có người bắt đầu livestream khi kênh mới vài nghìn follow, giờ mỗi tháng bán vài trăm triệu, sống khỏe dù kênh không hề to.
Tôi kể mấy ví dụ này để bạn thấy một điều rất rõ: khác nhau không nằm ở số follow hay độ chăm. Khác nhau nằm ở mô hình kiếm tiền phía sau. Kênh to mà không có mô hình thì chỉ đông người đứng xem. Kênh nhỏ mà có mô hình thì mỗi lượt xem đều có giá trị.
Khi hiểu được điều này, bạn sẽ bớt ám ảnh bởi view. Bạn bắt đầu quan tâm đến thứ quan trọng hơn: kênh này kiếm tiền bằng cách nào, dẫn người xem đi đâu, và mỗi nội dung đang phục vụ mục tiêu gì. Đó là lúc bạn chuyển từ làm cho đông sang làm cho ra tiền.
Bạn đang đo sai thứ cần đo
Trong phần này tôi nói thẳng luôn cho khỏi vòng vo: bạn đang đo lường sai. Cái thứ cần đo thì bạn không đo, còn cái không cần đo thì ngày nào cũng soi. Rất nhiều người làm kênh có một thói quen cực kỳ hại mình, đó là sáng mở mắt ra cầm điện thoại xem view, xem follow, rồi để mấy con số đó kéo cảm xúc lên xuống như tàu lượn. View cao thì hưng phấn, view thấp thì nản. Follow tăng thì thấy mình giỏi, thấy mình có giá trị. Follow đứng thì bắt đầu thấy mình kém, thấy mình thua người ta.
Khi bạn làm kênh theo tư duy tinh gọn, tiêu chuẩn đo lường bắt buộc phải đổi. Thay vì hỏi “video này được bao nhiêu view”, bạn phải hỏi “video này có kéo được phản ứng thật không”. Bình luận có đúng nhu cầu hay chỉ là mấy câu xã giao cho vui. Có ai nhắn tin hỏi thêm không. Có ai bấm link không. Có đơn phát sinh không, nhiều hay ít so với hôm qua, tuần trước. Có cuộc hẹn nào được tạo ra hay không. Đó mới là những tín hiệu cho thấy nội dung của bạn đang làm đúng việc.
Này bạn chỗ này hơi khó hiểu nên để tôi nói lại cho rõ hơn nhé, mấy con số như views, Số lượt thả tim đó chỉ nói với bạn đúng một chuyện rất mơ hồ: có bao nhiêu người vừa lướt ngang qua kênh của bạn. Hết. View và Số lượt thả tim …không phải là kết quả cuối cùng, nó chỉ là tín hiệu bề mặt. View cao mà không ai bình luận đúng vấn đề, không ai hỏi thêm, không ai mua hàng thì cũng chỉ giống như một đám đông ngoài chợ, đứng xem cho vui rồi đi về lo cuộc sống của họ. Follow nhiều mà không có hành động tiếp theo thì cũng không nuôi sống được ai. Cuối tháng con bạn vẫn cần sữa, bố mẹ ốm vẫn cần tiền, mà view thì không trả được mấy khoản đó.
👉 Tóm lại cần chú ý đến nội dung của các comment xem họ đang muốn nói về điều gì, có ai quan tâm đến hàng hóa, dịch vụ hay không hay họ chỉ quan tâm đến đúng sai, số đo 3 vòng của chủ kênh.
Tôi nói thêm cho bạn yên tâm một điều: không phải ai có view thì cũng có tiền. Có những người kiếm hàng tỷ mỗi tháng trên TikTok mà kênh của họ chẳng hề to, thậm chí không ai biết tên. Những tín hiệu như bình luận đúng vấn đề, tin nhắn hỏi mua, đơn hàng phát sinh tuy ít nhưng nó gắn thẳng với mô hình kiếm tiền. Một bình luận đúng nỗi đau còn giá trị hơn cả ngàn lượt xem vô thưởng vô phạt. Một tin nhắn hỏi mua còn đáng giá hơn mười nghìn view. Một đơn nhỏ còn ý nghĩa hơn cả trăm nghìn lượt thả tim.
👉 Kết luận của phần này rất đơn giản. Bạn biết mình nên nhìn vào đâu. Bạn không còn hoang mang vì mấy con số ảo nữa. Bạn không để nền tảng hành hạ cảm xúc của mình đi, biến mình thành người nhảy múa mua vui cho thiên hạ. Thay vào đó, bạn bắt đầu đo lường bằng những tín hiệu gắn với tiền và hành động thật. Từ lúc đó trở đi, việc làm kênh của bạn mới bắt đầu có phương hướng rõ ràng.
Bạn không cần gồng nữa, bạn chỉ cần đi đúng
Này bạn, chỉ còn vài dòng nữa là hết bài rồi. Trước khi đi tiếp, tôi muốn bạn dừng lại một chút, thở chậm lại, nhìn lại chặng đường mình vừa đọc qua. Nếu đọc đến đây mà bạn vẫn nghĩ rằng mình phải cố hơn nữa, phải làm nhiều hơn nữa, thì rất có thể bạn sắp tự đẩy mình quay lại đúng cái vòng xoáy mệt mỏi cũ. Tự lao vào tâm bão rồi cũng chẳng biết bao giờ mới thoát ra.
Sự thật là đa phần những người làm kênh không kẹt vì làm ít. Họ kẹt vì làm quá nhiều thứ không cần thiết cùng một lúc. Bạn không thiếu nỗ lực, nếu thiếu bạn đã bỏ cuộc từ lâu rồi, và chắc chắn cũng không ngồi đây đọc tới đoạn này. Thứ bạn thiếu không phải là thêm việc, mà là sự rõ ràng. Rõ mình đang làm cái gì. Rõ mỗi nội dung đăng lên để làm gì. Rõ mình đang đi theo hướng nào, và lấy cái gì để biết là mình đang đi đúng.
Tinh gọn không phải là làm ít cho nhẹ người rồi ngồi chờ may mắn. Tinh gọn là dám bỏ. Bỏ những video làm cho có. Bỏ những việc chỉ để trấn an cảm giác “mình đang bận”. Bỏ cái cảm giác an thần do học thêm kiến thức mới nhưng không dùng vào đâu. Có rất nhiều thứ nhìn thì hay, dễ lên view, dễ có tim, dễ có follow, nhưng không phục vụ cho việc kiếm tiền của bạn thì phải bỏ.
Tôi lấy ví dụ cho bạn dễ hiểu. Vài hôm trước có rất nhiều tin nóng, nếu bám vào thì tôi hoàn toàn có thể lên hàng loạt video, view chắc chắn cao. Nào là nền tảng này đổi chính sách, nền tảng kia cập nhật tính năng mới, rồi nội dung ăn theo dịp lễ, dịp Tết. Tất cả đều dễ có lượt xem. Nhưng tôi bỏ hết, vì mấy thứ đó không tạo ra tiền cho tôi. Làm thì vui mắt thật, nhưng không nuôi được mình.
Khi bạn bỏ được việc thừa, tự nhiên việc cần làm nhẹ đi rất nhiều. Cái cảm giác nhẹ đó cực kỳ quan trọng. Vì khi nhẹ, bạn mới đi được lâu. Khi không còn bị áp lực phải đăng nhiều, phải chạy theo người khác, bạn bắt đầu tin rằng con đường này là dành cho mình. Bạn không cần chạy nhanh, không cần đua với ai, không cần gồng mình lên. Bạn chỉ cần đi từng bước chắc.
Phần kết này không phải để chứng minh bạn giỏi hơn ai. Kết quả của nó là bạn thấy mình bớt mệt hơn. Bạn tin rằng mình làm được. Và chỉ cần đi từng bước nhỏ, đúng hướng, thì sớm hay muộn bạn cũng về đích. Quan trọng nhất là khi làm đúng, bạn không cần làm lố, vẫn có kết quả, vẫn có tương lai tốt hơn. Giờ thì nhẹ người rồi chứ. Mình đi tiếp nhé.
Dành 10 phút làm cho rõ đường đi
Này bạn ơi, chỉ còn vài phút nữa là hết bài rồi. Trước khi chào nhau, tôi muốn gửi bạn một món quà rất thực tế. Không phải kiến thức cao siêu gì đâu, chỉ là 10 phút làm đúng 3 việc. Tôi tin chắc là làm xong, đầu bạn sẽ sáng ra ngay.
👉 Việc đầu tiên, viết thật rõ mục tiêu làm kênh của bạn. Không cần văn vẻ, không cần triết lý. Chỉ một câu thôi: tôi làm kênh này để làm gì. Kiếm tiền nuôi gia đình, có thêm thu nhập, hay rèn một kỹ năng nào đó. Nếu là kiếm tiền, thì nói cho rõ là bao nhiêu. Theo kinh nghiệm của tôi, một mục tiêu vừa phải là bằng hoặc nhỉnh hơn thu nhập hiện tại sau 6 đến 9 tháng. Nếu bạn chưa biết đặt thế nào, cứ lấy mốc 15 triệu một tháng. Con số này không hề nhỏ, nó còn cao hơn thu nhập bình quân của rất nhiều người. Nếu bạn làm kênh để bán hàng, thì mục tiêu cũng phải cụ thể kiểu như bán 1.000 cái bánh chưng dịp Tết, chứ đừng viết chung chung cho có.
👉 Việc thứ hai, chọn một con đường kiếm tiền duy nhất trong giai đoạn này. Một là bán sản phẩm. Hai là bán dịch vụ hay chuyên môn. Ba là bán tri thức. Chỉ chọn một thôi, đừng tham. Và đừng nghĩ đến mấy thứ cao siêu làm gì. Trên TikTok bây giờ người ta bán đủ thứ rất đời: phân bò khô đóng túi cho dân trồng cây cảnh, muối lạc, muối vừng, rau sắn muối chua. Nghe thì buồn cười, nhưng người ta bán thật và ra tiền thật. Bạn không nhất thiết phải bán trên TikTok Shop, cũng không cần sản phẩm to tát. Thứ gì quanh cuộc sống của bạn, làm được, bán được, là đủ.
👉 Việc thứ ba,chọn một hành động cụ thể và làm ngay hôm nay. Không phải tuần sau, không phải lúc rảnh. Hôm nay. Có thể là quay một video đầu tiên đúng với con đường bạn vừa chọn. Hoặc chỉnh lại phần bio cho rõ ràng hơn. Hoặc đơn giản là đi xem khách hàng của bạn đang hỏi gì, đang bình luận gì rồi ghi lại vào sổ. Một việc nhỏ thôi, nhưng phải làm xong.
Chỉ cần 3 việc đó trong 10 phút. Không phức tạp, không màu mè. Làm xong là bạn sẽ biết mình đang đi đâu, đi bằng cách nào, và hôm nay cần làm gì. Đến đây là đủ rồi. Giờ thì mình có vài lời chào nhau nhé.
Đến đây rồi thì không thể né câu hỏi tiền về bằng đường nào?
Này bạn ơi, vậy là chúng ta cũng đi được một chặng khá dài cùng nhau rồi. Cảm ơn bạn đã ở lại đến đoạn này. Tôi tin là tới lúc này, bạn đã nhìn rõ một chuyện rất quan trọng: bạn không nghèo vì ngu, không kẹt vì lười, cũng không phải vì bạn thiếu cố gắng. Bạn kẹt vì bạn làm mà không biết mình đang làm để làm gì.
Bạn bận rộn thật, bạn chăm thật, nhưng bạn không biết mình đang đi đâu. Không bản đồ thì đi kiểu gì cũng thấy hợp lý, rẽ hướng nào cũng thấy đúng, nhưng cuối cùng vẫn không tới đích. Khi đã gọi tên được chỗ kẹt rồi thì có một câu hỏi tiếp theo bạn không thể trốn nữa, dù có muốn hay không: tiền sẽ về túi bạn bằng con đường nào.
Nói thẳng ra, nếu bạn không trả lời được câu hỏi này thì rất có thể bạn sẽ tiếp tục quay video, tiếp tục đăng bài, tiếp tục học thêm đủ thứ trên đời, nhưng vẫn không về đích. Bài viết này chỉ giúp bạn gỡ bớt rối trong đầu, tháo bớt tự ti, giúp bạn hiểu vì sao mình bận mà vẫn không ra kết quả. Còn chuyện kiếm tiền thì bắt buộc phải bước sang chặng tiếp theo. Không có đường tắt, cũng chẳng có lối đi vòng.
Tôi thật sự cảm ơn bạn vì đã dành thời gian đọc đến những dòng này. Phần tiếp theo sẽ không nói mơ hồ nữa, mà là lúc bạn cầm bản đồ trong tay, hiểu vì sao có người kiếm được tiền còn mình thì chưa, và quan trọng hơn là biết mình phải đi bằng con đường nào.
Mời bạn đọc tiếp bài kế tiếp để con đường phía trước sáng rõ hơn. Chúc bạn và gia đình luôn khỏe mạnh, bình an. Biết ơn bạn vì đã đi cùng tôi đến đây.
👉 Mời bạn đọc tiếp bài 2 tại đây.
